Drętwienie i mrowienie kciuka, palca wskazującego i środkowego, wybudzanie się w nocy z “cierpnącą” ręką, słabnący chwyt – to typowe objawy zespołu cieśni nadgarstka, czyli ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Zanim rozpocznie się leczenie, warto potwierdzić, że to właśnie ten nerw odpowiada za dolegliwości. Jednym z badań, które w tym pomagają, jest ultrasonografia (USG) nadgarstka – badanie bezbolesne, szybkie i niewymagające przygotowania.
Kiedy warto pomyśleć o USG nadgarstka
Badanie ma sens wtedy, gdy objawy sugerują ucisk nerwu pośrodkowego. Najczęściej są to:
- drętwienie lub mrowienie kciuka, palca wskazującego i środkowego,
- objawy nasilające się w nocy albo przy trzymaniu telefonu i kierownicy,
- uczucie opuchnięcia i sztywności palców, zwłaszcza rano,
- osłabienie chwytu i wypadanie drobnych przedmiotów z ręki.
USG nadgarstka wykonujemy w ramach badań USG narządu ruchu. Nie zastępuje ono badania lekarskiego, ale dostarcza informacji, których nie da się uzyskać samym wywiadem i testami klinicznymi.
Co widać w USG przy cieśni nadgarstka
Ocena nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka
Głowica o wysokiej rozdzielczości pozwala obejrzeć nerw pośrodkowy na całym przebiegu przez kanał nadgarstka. Lekarz ocenia jego kształt, strukturę i otoczenie – w cieśni nerw bywa obrzęknięty przed wejściem do kanału i spłaszczony pod troczkiem zginaczy. Widać także zmiany, które mogą wtórnie uciskać nerw, na przykład torbiel galaretowatą (ganglion) czy pogrubiałe pochewki ścięgien zginaczy.
Pomiar pola przekroju nerwu
Ważnym elementem badania jest pomiar pola przekroju poprzecznego nerwu pośrodkowego. Powiększenie tego przekroju przemawia za uciskiem, a porównanie wyniku z wartościami referencyjnymi oraz z drugą ręką pomaga ocenić nasilenie zmian. Pomiar można też powtarzać w trakcie leczenia, aby sprawdzać, czy obraz nerwu się poprawia.
Ocena dynamiczna
Zaletą USG jest możliwość badania w ruchu. Lekarz obserwuje, jak nerw i ścięgna przesuwają się podczas zginania palców i nadgarstka – ograniczenie ruchomości nerwu względem otaczających tkanek to dodatkowa wskazówka diagnostyczna, niewidoczna na obrazach wykonywanych wyłącznie w spoczynku.
Cieśń nadgarstka czy ucisk nerwu łokciowego?
Nie każde drętwienie dłoni oznacza cieśń nadgarstka. Jeśli cierpną głównie palec serdeczny i mały, bardziej prawdopodobny jest ucisk nerwu łokciowego, najczęściej na wysokości łokcia. Podczas tej samej wizyty można ocenić w USG również nerw łokciowy w jego rowku. O tym, jak odróżnić oba problemy, piszemy szerzej w artykule drętwienie dłoni – cieśń nadgarstka czy łokieć.
Co dalej po badaniu
Wynik USG otrzymują Państwo od razu, wraz z omówieniem. Jeżeli obraz i objawy wskazują na zespół cieśni nadgarstka, kolejnym krokiem jest konsultacja u chirurga ręki, który przeprowadza pełną diagnostykę i dobiera leczenie – od postępowania zachowawczego po zabieg odbarczenia nerwu. Szczegółowo opisuje to artykuł zespół cieśni nadgarstka – objawy, diagnostyka i leczenie.
W części przypadków stosuje się także małoinwazyjną hydrodekompresję nerwu pośrodkowego – podanie płynu wokół nerwu pod kontrolą USG, które może pomóc odsunąć uciskające go tkanki. Więcej o tej metodzie przeczytają Państwo na stronie zabiegi pod kontrolą USG.
Najczęstsze pytania
Czy samo USG wystarczy do rozpoznania cieśni nadgarstka?
Nie zawsze. Rozpoznanie stawia się na podstawie całości obrazu: wywiadu, badania klinicznego i badań dodatkowych. USG może potwierdzić ucisk nerwu i wskazać jego przyczynę, ale w części przypadków lekarz zaleca dodatkowo badanie przewodnictwa nerwowego (ENG/EMG), które ocenia, jak nerw przewodzi impulsy.
Jak przygotować się do badania i czy ono boli?
Badanie jest bezbolesne i nie wymaga przygotowania. Polega na przyłożeniu głowicy z żelem do nadgarstka; lekarz poprosi jedynie o kilka ruchów palcami. Trwa zwykle kilkanaście minut i można je bezpiecznie powtarzać.
Czy potrzebne jest skierowanie?
Nie. Na badanie USG nadgarstka można umówić się bez skierowania, telefonicznie pod numerem 698 431 000. Badania wykonuje lek. Damian Jankowski.
Badania i zabiegi pod kontrolą USG w Radiologii IChB wykonuje lek. Damian Jankowski. Instytut Chirurgii Barku w Szczecinie, tel. 698 431 000.